Wat is de staatsbon

België geeft staatsbons uit om geld in te zamelen van zijn burgers om te investeren in het land. De obligaties zijn een veilige investering omdat het risico dat de Belgische overheid failliet gaat erg klein is.

De nieuwste uitgifte kwam uit op 4 september 2026. Er zijn twee opties: een obligatie met een looptijd van 1 jaar en een brutorente van 2,75%, en een obligatie met een looptijd van 10 jaar en een brutorente van 3,70%. Na aftrek van 30% bronbelasting komt dat neer op 1,925% en 2,59% netto.

Beide cijfers komen uit de officiële brochure van het Belgisch Agentschap voor de Staatsschuld.

Hoe werkt de staatsbon

Als je een staatsbon koopt, leen je in feite geld aan de overheid. In ruil daarvoor betaalt de overheid je rente, ook wel coupons genoemd. Ze betaalt de rente elk jaar uit. Elke obligatie heeft een bepaalde looptijd. Aan het einde van de looptijd betaalt de overheid het oorspronkelijke bedrag terug, ook wel de hoofdsom genoemd.

Neem bijvoorbeeld de 1-jarige obligatie die op 4 september 2026 is uitgegeven en een rente van 2,75% oplevert. Stel dat je die voor € 100 hebt gekocht. Op 4 september 2027 betaalt de overheid je je hoofdsom van € 100 terug, plus € 2,75 aan rente. Na aftrek van 30% bronbelasting blijft er van die € 2,75 € 1,93 over, dus je houdt uiteindelijk € 101,93 over.

Hoe koop ik een staatsbon

Je kunt staatsobligaties kopen via de website van de overheid. Dit is de beste optie, want zo betaal je geen kosten. De overheid geeft vier keer per jaar obligaties uit, en je kunt alleen inschrijven tijdens de inschrijvingsperiode.

De inschrijfperiode voor de uitgifte van september 2026 loopt van 26 augustus tot en met 3 september 2026 via een bank. Als je je via de website van de overheid inschrijft, sluit de inschrijving een dag eerder, op 2 september. Zodra de inschrijving is gesloten, kun je de obligatie alleen nog kopen op de secundaire markt, van iemand anders.

Je kunt ook staatsbons kopen bij je bank. Maar sommige banken brengen kosten in rekening. Daarom kopen mensen liever rechtstreeks via de overheid. Banken die kosten in rekening brengen zijn onder andere Axa, Belfius, BNP Paribas Fortis, Crelan, Deutsche Bank, ING en vdk bank.

Het minimum om te investeren in een staatsbon is €100, waardoor het een zeer toegankelijke investering is. Maar je moet investeren in veelvouden van €100.

Hoe verkoop je je staatsbon

Als je je staatsbon aanhoudt tot de vervaldatum, wat 1 jaar is voor een staatsbon met een looptijd van 1 jaar, hoef je niets te doen. Op de vervaldatum wordt de hoofdsom automatisch op je rekening gestort, waardoor je oorspronkelijke inleg wordt hersteld. Tegelijkertijd ontvang je ook de nettorente.

Je kunt er ook voor kiezen om je staatsbon op elk moment te verkopen op de secundaire markt via een effectenbeurs. In dat geval heb je een effectenrekening nodig om toegang te krijgen. De prijs die je krijgt kan meer of minder zijn dan wat je ervoor hebt betaald, afhankelijk van de marktomstandigheden. Obligatiekoersen zijn bijzonder gevoelig voor veranderingen in rentetarieven. Ze stijgen als de rente daalt en vice versa.

De belastingen voor een staatsbon

Je moet 30% bronbelasting betalen over de rente. Dus de 1-jarige obligatie van september 2026, met een brutorente van 2,75%, levert netto 1,925% op. De 10-jarige obligatie levert netto 2,59% op bij een brutorente van 3,70%.

Als je je staatsobligaties via een bank hebt gekocht, staan ze op een effectenrekening en tellen ze mee voor de drempel van € 1 miljoen voor de belasting op effectenrekeningen. Het tarief is 0,30% per jaar. Die drempel geldt per effectenrekening en niet voor je totale vermogen, dus iemand die € 1,5 miljoen heeft verdeeld over twee rekeningen van elk € 750.000 betaalt niets.

Vanaf 2026 vallen staatsobligaties ook onder de 10%- meerwaardebelasting. Over de rente wordt de gebruikelijke 30% bronbelasting ingehouden, en daarbovenop geldt die 10% voor eventuele winst die je maakt op de koers van de obligatie zelf. Als je bij de uitgifte inschrijft en de obligatie tot de vervaldatum aanhoudt, krijg je precies de €100 terug die je hebt ingelegd, dus is er geen winst en hoef je niets te betalen. Er is pas sprake van winst als je de obligatie op de secundaire markt voor minder dan € 100 koopt en bij terugbetaling € 100 ontvangt.

Zelfs dan betalen de meeste mensen niets. De eerste €10.000 aan vermogenswinst die je in een jaar realiseert, over al je beleggingen samen, is vrijgesteld. Die vrijstelling geldt per persoon, dus een stel heeft €20.000, en het deel dat je niet gebruikt, wordt elk jaar met €1.000 opgebouwd tot een maximum van €15.000.

Tot slot: als je via een broker een staatsobligatie op de secundaire markt koopt of verkoopt, moet je 0,12% transactiebelasting betalen. Bij inschrijving bij uitgifte hoef je die niet te betalen.

Het rendement op de staatsbon

De staatsobligatie met een looptijd van 1 jaar en vervaldatum in september 2026 levert bruto 2,75% op, wat na aftrek van 30% bronbelasting neerkomt op slechts 1,925%. Eerdere staatsobligaties hadden een nog lager rendement, omdat de door de Europese Centrale Bank (ECB) vastgestelde rentetarieven lager waren. Zo had de in juni 2022 uitgegeven staatsobligatie met een looptijd van 5 jaar een rente van slechts 0,7%. Over het algemeen volgt de rente op de staatsobligatie min of meer de door de ECB vastgestelde rentetarieven.

Je moet ook rekening houden met de invloed van de inflatie. In augustus 2026 bedroeg de inflatie in België 3,97%. Het reële rendement van de 1-jarige staatsobligatie, dus na aftrek van de inflatie, is dus -1,97%. Ja, je verliest in feite geld.

De 10-jarige obligatie doet het beter, maar haalt de lat nog steeds niet. Het nettorendement van 2,59% levert bij de huidige inflatie een reëel rendement van -1,33% op. De inflatie zal niet tien jaar lang op 3,97% blijven staan, dus dat verschil zal veranderen. Maar de obligatie legt dat rendement van 3,70% wel voor tien jaar vast, en jij draagt het risico dat de inflatie daarboven blijft.

Moet je de staatsbon kopen?

Wij zijn geen grote fans van de staatsbon. Voor beleggen op de korte termijn (een jaar of twee) zijn er betere alternatieven.

Een spaarrekening doet het vandaag de dag beter dan de 1-jarige staatsobligatie, en dat geldt zowel voor de rente als voor de belasting. De beste spaarrekeningen in België zijn ING Tempo sparen en Belfius Flow met 3,10%, tegenover 2,75% bruto voor de obligatie. Bij beide geldt een limiet op wat je per maand kunt storten: € 500 en € 600. De High Fidelity-rekening van Keytrade Bank betaalt 1,90% zonder enige limiet.

Het belastingverschil is het grootst. Een gereguleerde spaarrekening wordt belast tegen 15% in plaats van 30%, en de eerste €1.020 aan rente per jaar is volledig vrijgesteld. De meeste spaarders halen die €1.020 nooit, dus in de praktijk houden ze de volledige 3,10% over. Bij de staatsobligatie gaat 30% van de rente al vanaf de eerste cent naar de belastingdienst.

Een spaarrekening is ook flexibeler. Je kunt je geld op elk moment opnemen, zonder kosten, en je hoeft niet te wachten tot er een inschrijvingsperiode begint of tot de vervaldatum is bereikt.

Tot slot, als je je spaargeld voor een langere tijd wilt beleggen, zijn er alternatieven die veel meer opleveren dan staatsobligaties of een spaarrekening. Vooral ETF's zijn voor de meeste mensen de beste manier om hun vermogen op de lange termijn te laten groeien.

ETF's, het beste alternatief voor langetermijnbeleggen

ETF's (Exchange-Traded Funds) zijn beleggingsfondsen. Ze beleggen in honderden of zelfs duizenden aandelen, obligaties of andere soorten beleggingen. Deze diversificatie is een groot voordeel van ETFs. Het maakt ze aantrekkelijker dan individuele aandelen. In plaats van te beleggen in één bedrijf, beleg je in een hele markt via een index. Je kunt bijvoorbeeld beleggen in een BEL 20 ETF en profiteren van de prestaties van alle grootste Belgische aandelen.

De meeste ETF's volgen een marktindex, daarom worden ze ook trackers genoemd. Indexbeleggen is een stijl van beleggen gebaseerd op indexen, waarbij je je beleggingen meestal voor de lange termijn aanhoudt. Bij indexbeleggen, ook wel passief beleggen genoemd, negeer je dagelijkse prijsveranderingen. Je vertrouwt erop dat de markt op de lange termijn zal groeien. En uit de gegevens blijkt dat deze strategie in de meeste gevallen het hoogste rendement oplevert.

Rendement van een ETF vs een spaarrekening

Als je investeert in een ETF, investeer je in een groot deel van de wereldwijde aandelenmarkt. De aandelenmarkt heeft de afgelopen eeuw hoge rendementen opgeleverd, dankzij een groeiende economie en voortdurende innovatie. Een wereldwijd gediversifieerde ETF zoals IWDA, die de MSCI World index volgt en aandelen bevat zoals Apple, NVIDIA en LVMH, heeft sinds 1979 een gemiddeld jaarlijks rendement van 10,2% behaald. Dit is veel hoger dan een spaarrekening of staatsbon en het is een aanzienlijk rendement boven inflatie.

In de onderstaande grafiek wordt IWDA vergeleken met een spaarrekening. De gegevens over de spaarrekening beginnen pas na 1979, dus de grafiek bestrijkt een kortere periode dan de bovenstaande afbeelding. Je kunt de data en bedragen zelf aanpassen in Backtest.

Waarom ETF's geweldig zijn

Er zijn verschillende redenen waarom ETF's voor de meeste mensen de beste langetermijnbelegging zijn.

Het meest geschikt voor de lange termijn

Beleggen in ETF's levert na verloop van tijd een aanzienlijk rendement op. En het is beter dan de actieve fondsen die door je bank worden verkocht!

Spreiding

Via één fonds ben je in één keer blootgesteld aan duizenden bedrijven. En diversificatie is de sleutel tot goed beleggen.

Eenvoud

Als je eenmaal de juiste fondsen hebt geselecteerd om in te beleggen, kun je achterover leunen en je beleggingen zien groeien. Je hoeft geen tijd te verspillen aan het analyseren van individuele aandelen.

Goedkoop

Mede door de schaalvoordelen en het ontbreken van actieve beheerkosten zijn ETF's een goedkope manier van beleggen.

Fiscaal efficiënt

België is vrij uniek omdat meerwaarden voor beleggingen in aandelen-ETF's belast wordt tegen slechts 10%. Er wordt ook geen bronbelasting op geheven. Dit maakt ETF's bijzonder belastingefficiënt in vergelijking met staatsobligaties.

Conclusie

We hebben uitgelegd hoe Belgische staatsobligaties werken en hoe je ze kunt kopen. Maar we hebben ook laten zien waarom ze misschien niet de beste belegging voor jou zijn. Voor beleggen op korte termijn is een goede spaarrekening beter, zowel qua rente als qua belastingen. Voor beleggen op lange termijn levert een veilige belegging zoals een staatsobligatie een laag rendement op. Het is dus onwaarschijnlijk dat ze je helpen je financiële doelen te bereiken. ETF’s zijn een betere keuze. Ze kunnen op lange termijn vermogen opbouwen, zorgen voor wereldwijde spreiding en helpen je belasting te besparen. Houd bij het verkennen van deze opties je beleggingen afgestemd op je doelen en risicobereidheid. Zo haal je het meeste uit je spaargeld.