10% belasting met €10.000 vrijstelling

In 2025 bereikte de nieuwe Belgische regering een akkoord over de coalitie. Als onderdeel daarvan spraken ze af om een belasting van 10% in te voeren op meerwaarden van financiële activa, wat op 6 april 2026 van kracht werd. Een meerwaarde is de winst die je maakt als je een belegging verkoopt voor meer dan je ervoor hebt betaald. Tot nu toe kende België geen belasting op meerwaarden van aandelen en aandelen-ETF’s.

Gelukkig zijn de eerste €10.000 aan meerwaarden vrijgesteld.

Vanaf 1 januari 2026

De belasting is op 1 januari 2026 van kracht geworden. De wet zelf dateert van 6 april 2026 en is op 21 april 2026 gepubliceerd. In juli 2026 hebben de belastingdiensten een uitgebreide circulaire gepubliceerd waarin staat hoe ze de belasting in de praktijk gaan toepassen; dit artikel is daarop gebaseerd.

Het goede nieuws is dat deze regeling niet met terugwerkende kracht geldt. Alle meerwaarden die tot en met 31 december 2025 zijn gerealiseerd, blijven belastingvrij. Met andere woorden: je hoeft voor 2025 geen meerwaardebelasting te betalen, ook al dien je die belastingaangifte pas in 2026 in.

Alle soorten financiële activa

De belasting heeft betrekking op een breed scala aan financiële activa:

• ‍ETF's, evenals indexfondsen, ETN's en ETC's
• Aandelen
• Beleggingsfondsen
• Obligaties
• Vreemde valuta, met een belangrijke uitzondering voor gewone betaalrekeningen, waar we hieronder nog op terugkomen
• Beleggingsgoud: baren met een zuiverheid van minstens 99,5% en munten met een zuiverheid van minstens 90% die na 1800 zijn geslagen. Sieraden vallen hier niet onder en blijven belastingvrij, zolang je ze niet met winst verkoopt.
• Crypto-activa, waaronder NFT's
• Financiële derivaten zoals opties, futures en CFD's

Zowel de bezittingen die je in België hebt als die buiten België vallen onder deze belasting. Alles wat niet op de lijst staat, valt erbuiten. De belastingdienst noemt schilderijen, wijn, zilverwerk, sneakers en Pokémon-kaarten als voorbeelden van spullen die buiten schot blijven.

Een vrijstelling van € 10.000 die toeneemt als je er geen gebruik van maakt

De eerste €10.000 aan winst per jaar per persoon is belastingvrij, en dat bedrag wordt elk jaar geïndexeerd, zodat het ongeveer mee stijgt met de inflatie. Als je getrouwd bent of in een geregistreerd partnerschap leeft, bedraagt jullie gezamenlijke vrijstelling €20.000. Als de beleggingen gemeenschappelijk vermogen zijn, geeft ieder van jullie de helft van de winst aan. Kinderen hebben ook hun eigen vrijstelling, wat handig is om te weten als je op naam van je kind belegt.

Als je je vrijstelling in een bepaald jaar niet gebruikt, bouw je daar een extra deel bovenop op voor latere jaren. Het werkt als volgt:

• Elk jaar dat je je basisbedrag van € 10.000 onaangeroerd laat, verdien je € 1.000 extra voor het volgende jaar. Dat bedrag wordt ook geïndexeerd.
• Als je iets van je basisbedrag van € 10.000 opneemt, wordt het extra deel voor volgend jaar met het bedrag dat je hebt gebruikt verkleind, en verdwijnt het helemaal zodra je € 1.000 of meer ervan hebt gebruikt.
• De extra schijven worden altijd eerst in mindering gebracht op je basisvrijstelling van € 10.000. Dus als je een klein bedrag verdient dat volledig binnen een extra schijf valt, blijft je basisvrijstelling onaangetast en blijf je nieuwe schijven opbouwen.
• Ongebruikte tegoeden blijven oneindig lang opstapelen, maar je kunt in één jaar maar het bedrag van vijf jaar gebruiken, dus zo’n € 5.000.

Dat extra deel wordt pas vanaf 2027 opgebouwd, dus voor 2026 heb je gewoon die €10.000.

Voorbeeld: een kleine winst

Je verkoopt niets in 2026, dus verdien je een extra deel van € 1.000 voor 2027. In 2027 boek je een winst van € 900. Die komt volledig uit dat extra deel, dus je basisbedrag van € 10.000 blijft onaangeroerd, en je verdient een nieuw extra deel voor 2028.

Voorbeeld: een grotere winst

Ook in 2026 verkoop je weer niets, dus in 2027 heb je € 10.000 plus een schijf van € 1.000. Deze keer realiseer je een winst van € 2.500. Het vrijstellingsdeel neemt de eerste € 1.000 voor zijn rekening, en de resterende € 1.500 komt ten laste van je basisvrijstelling. Omdat je meer dan € 1.000 van de basisvrijstelling hebt gebruikt, krijg je voor 2028 helemaal geen extra vrijstellingsdeel.

Kosten en belastingen worden niet meegenomen in de berekening van de meerwaarde

Als je een belegging verkoopt, is het verleidelijk om alle kosten en vergoedingen af te trekken om je ‘werkelijke’ winst te berekenen. Maar voor de meerwaardebelasting is dat niet toegestaan. De wet bepaalt duidelijk dat er bij de berekening van je meerwaarde geen rekening mag worden gehouden met kosten of belastingen die verband houden met de aankoop of verkoop van een activum. Dit omvat brokerkosten, transactiekosten en de beursbelasting (TOB). Zowel je aankoopprijs als je verkoopprijs worden dus beschouwd als brutobedragen, vóór aftrek van kosten of belastingen.

Stel je koopt een investering van €10.000. Je betaalt ook €15 aan brokerkosten en €12 aan beurstaks, dus het totale bedrag dat je rekening verlaat is €10.027.

Een tijdje later verkoop je dezelfde investering voor €13.000. Opnieuw betaal je €15 aan brokerkosten en €16 aan beurstaks, waardoor er €12.969 op je rekening overblijft.

Vanuit jouw perspectief lijkt je winst € 12.969 - € 10.027 = € 2.942 te zijn. Maar voor de meerwaardebelasting tellen die extra kosten niet mee. De belastingdienst berekent je winst als € 13.000 - € 10.000 = € 3.000. Ook al heb je in werkelijkheid iets minder verdiend, je wordt belast over de volledige bruto winst van € 3.000.

Je kunt winsten compenseren met verliezen

Gerealiseerde meerwaarden kunnen worden verrekend met gerealiseerde minwaarden, zolang ze in hetzelfde belastingjaar zijn gemaakt. Dus als je €10.000 winst hebt gemaakt op de verkoop van een aandeel, maar €15.000 verlies op de verkoop van een ander aandeel, is het resultaat een nettoverlies van €5.000, zodat je niet wordt belast. Je kunt verliezen niet meenemen naar volgende jaren.

Verliezen op een van deze beleggingen worden verrekend met winsten op andere beleggingen, dus een verlies op crypto kan een winst op aandelen tenietdoen.

Reorganisaties van fondsen zijn belastingvrij

Als een ETF of beleggingsfonds fuseert met een ander fonds, wordt gesplitst of wordt omgezet in een ander compartiment, is dat geen belastbare gebeurtenis. Technisch gezien ‘verkoop’ je je aandelen, maar de wet beschouwt dit niet als een gerealiseerde winst.

Dit werkt zolang je in ruil daarvoor deelbewijzen ontvangt van de fondsen die bij de transactie betrokken zijn. Zowel de aankoopprijs als de aankoopdatum van je oorspronkelijke deelbewijzen worden overgedragen naar de nieuwe, zodat je positie zijn belastingvrije verleden behoudt.

De aankoopprijs bepalen

Het fotomoment: 31 december 2025

Volgens het regeerakkoord zullen meerwaarden die worden behaald voordat de nieuwe wet van kracht wordt, niet worden belast. Met andere woorden, winsten gemaakt vóór 1 januari 2026 blijven belastingvrij.

Om dit mogelijk te maken, voert de wet een speciale regel in voor beleggingen die vóór 2026 zijn gekocht, maar na die datum zijn verkocht. In plaats van de oorspronkelijke aankoopprijs te gebruiken om de winst te berekenen, neemt de wet de waarde van het activum op 31 december 2025 als uitgangspunt. Deze datum wordt het ‘momentopname’ genoemd.

Vanaf 2026 is je belastbare meerwaarde dus het verschil tussen de verkoopprijs en de waarde van je belegging op het moment van de vaststelling.

Voorbeeld

Je hebt in 2022 een belegging gekocht voor € 100. Op 31 december 2025 is deze € 150 waard. Vervolgens verkoop je hem in 2027 voor € 170.

Je totale winst is €70 (€170 - €100). Maar voor belastingdoeleinden is alleen de €20 winst die na 2025 is ontstaan belastbaar (€170 - €150). De winst van €50 die vóór 2026 is gemaakt, blijft volledig belastingvrij.

Deze regel zorgt ervoor dat de nieuwe meerwaardebelasting alleen van toepassing is op winsten die zijn gemaakt nadat de wet van kracht is geworden, niet op winsten die in voorgaande jaren zijn opgebouwd.

Als je in vreemde valuta belegt

Niet alle banken hanteren dezelfde wisselkoers voor 31 december 2025, omdat ze niet naar hetzelfde tijdstip van de dag kijken. KBC gebruikt de referentiekoers van de ECB rond 14:15 uur, BNP en Belfius de London Fix om 17:00 uur, en Saxo vaak de slotkoers van New York. De verschillen zie je terug in de vierde decimaal, wat bij een grote portefeuille nog steeds een paar honderd euro kan uitmaken.

De belastingdienst heeft dit geregeld: je kunt gewoon de slotkoers gebruiken die je eigen bank of broker publiceert, in hun app of in de documenten die ze je sturen. Je hoeft niet op zoek te gaan naar een officiële koers.

Als je oorspronkelijke aankoopprijs hoger was dan de waarde van 2025

In de meeste gevallen zal de waarde van je beleggingen op 31 december 2025 hoger zijn dan wat je er oorspronkelijk voor hebt betaald. Dat betekent dat je op dat moment een ongerealiseerde winst hebt.

Maar het tegenovergestelde kan ook gebeuren. Als de oorspronkelijke aankoopprijs van je investering hoger was dan de waarde op 31 december 2025, dan heb je op die datum een ongerealiseerd verlies.

De wet voorziet in een uitzondering in deze situatie. Wanneer je de belegging uiteindelijk verkoopt, mag je bij de berekening van je belastbare winst je hogere oorspronkelijke aankoopprijs gebruiken in plaats van de lagere waarde uit 2025. Zo word je niet belast over eerdere verliezen die zijn ontstaan voordat de nieuwe meerwaardebelasting van kracht werd.

Stel bijvoorbeeld dat je in 2024 aandelen hebt gekocht voor €200. Op 31 december 2025 is hun waarde gedaald tot €150. Je verkoopt ze dan in 2027 voor €210. Onder deze uitzondering kun je je oorspronkelijke aankoopprijs van €200 gebruiken in plaats van de lagere waarde van €150 in 2025. Dus je belastbare winst wordt berekend als €210 - €200 = €10. Zonder deze regel zou je zijn belast op €210 - €150 = €60.

Er zijn twee voorwaarden waar je rekening mee moet houden. Ten eerste geldt de uitzondering alleen voor verkopen die plaatsvinden tot en met 31 december 2030. Vanaf 1 januari 2031 vervalt deze uitzondering en wordt altijd de waarde van 31 december 2025 als uitgangspunt genomen, zelfs als je oorspronkelijke aankoopprijs hoger was. Ten tweede kan het claimen van je oude aankoopprijs je belastbare winst tot nul terugbrengen, maar nooit lager dan dat: het kan geen verlies opleveren dat je van andere winsten kunt aftrekken.

En als je de belegging na 1 januari 2026 met verlies verkoopt, kun je alleen het verlies aftrekken dat na het moment van vaststelling is ontstaan. Verliezen van vóór 2026 worden fiscaal niet erkend.

Dat mes snijdt aan twee kanten, en soms in jouw voordeel. Als je belegging op het moment van de foto meer waard was dan de prijs waarvoor je hem uiteindelijk verkoopt, kun je dat verlies fiscaal aftrekken, zelfs als je er in werkelijkheid op vooruitgaat ten opzichte van wat je er oorspronkelijk voor hebt betaald.

Verkopen gebeurt in FIFO-volgorde

Als je regelmatig in hetzelfde beleggingsproduct investeert, bijvoorbeeld door elke maand dezelfde ETF te kopen, zul je waarschijnlijk meerdere posities van die belegging hebben die tegen verschillende prijzen zijn gekocht.

Om je meerwaarde bij verkoop te berekenen, passen de belastingdiensten het "First-in, First-out"-principe (FIFO) toe. Dit betekent dat wanneer je een deel van je aandelen verkoopt, de aandelen die je als eerste hebt gekocht, worden beschouwd als de aandelen die je als eerste verkoopt. Bij elke verkoop wordt je aankoopprijs dus gebaseerd op de oudste aandelen die je nog in je portefeuille hebt. Deze regel bepaalt welk deel van je belegging wordt belast en hoe hoog de belastbare meerwaarde zal zijn.

Voorbeeld

Stel dat je hetzelfde financiële product drie keer hebt gekocht:

• 10 aandelen van € 100 per stuk in 2026
• 20 aandelen van elk €150 in 2027
• 70 aandelen tegen €200 per stuk in 2028

Later in 2028 verkoop je 25 aandelen voor €200 per stuk. Volgens de FIFO-regel zijn de eerste 10 verkochte aandelen van je aankoop in 2026 en de volgende 15 aandelen van je aankoop in 2027. Je belastbare winst is dus:

• 10 × (€200 - €100) = €1,000
• 15 × (€200 - €150) = €750

Totale belastbare winst: €1.750

Het cruciale punt is dat je geen keuze hebt. Zelfs als je liever de recentere aandelen zou verkopen, wat meestal minder winst zou opleveren, past de fiscus strikt het FIFO-principe toe.

Een handig detail: FIFO werkt voor elke effectenrekening apart. Als je dezelfde ETF bij twee brokers hebt, houdt elke rekening zijn eigen aankoopwachtrij bij, dus als je bij de ene broker verkoopt, heeft dat geen invloed op de geschiedenis bij de andere.

Eén gemiddelde prijs als je je oude aankoopprijs claimt

Dankzij de bovenstaande uitzondering kun je tot eind 2030 de werkelijke aankoopprijs opgeven voor alles wat je vóór 2026 hebt gekocht. Als je datzelfde activum destijds meerdere keren hebt gekocht, hoef je niet alle afzonderlijke aankopen op te zoeken. In plaats daarvan worden al je aankopen van dat activum van vóór 2026 samengevoegd tot één gemiddelde prijs per eenheid.

Voorbeeld

Stel dat je vóór 2026 aandelen van ETF ABC hebt gekocht:

• 2022: 100 aandelen van € 50 → € 5.000
• 2023: 200 aandelen van € 60 → € 12.000
• 2024: 150 aandelen van € 70 → € 10.500

Dat zijn 450 aandelen voor € 27.500, dus € 27.500 ÷ 450 = € 61,11 per aandeel. Als je je oude aankoopprijs opgeeft, tellen alle 450 aandelen mee als gekocht voor € 61,11.

In dit specifieke geval zou dat je niet helpen. Als de koers op het moment van de foto € 80 was, geeft dat moment je al een hoger uitgangspunt dan € 61,11, dus kun je het beter zo laten. Het is alleen de moeite waard om de gemiddelde koers te gebruiken als die hoger uitkomt dan de waarde op het moment van de foto, oftewel als je eind 2025 met verlies zat.

Afgezien van deze uitzondering heb je het gemiddelde helemaal niet nodig. Standaard begint elke eenheid die je op 31 december 2025 in bezit had gewoon bij de waarde op het moment van de foto, en bepaalt FIFO welke eenheden je verkoopt.

Wat als je niet kunt aantonen wat je hebt betaald?

Als je niet kunt aantonen wat je voor iets hebt betaald, gaan de belastingdiensten ervan uit dat je aankoopprijs nul is, wat betekent dat de hele verkoop als winst wordt beschouwd. Dat klinkt alarmerend, maar ze hebben duidelijk gemaakt dat dit een laatste redmiddel is, en in de praktijk geldt het vooral voor spullen die je na 2025 hebt gekocht.

Voor alles wat je al vóór 2026 in bezit had, hoef je helemaal niet aan te tonen wat je ervoor hebt betaald. Je hoeft alleen maar aan te tonen dat je het op 31 december 2025 in bezit had, en dan geldt de waarde op dat moment als je uitgangspunt. Elk soort bewijs is goed: afschriften, facturen, e-mails, screenshots met datum, verzekeringsdocumenten. Voor crypto is een screenshot van je trading-app waarop de koers op 31 december 2025 te zien is, expliciet voldoende.

Dat is vooral een opluchting voor crypto-beleggers, want er zijn beurzen failliet gegaan of verdwenen en bij overboekingen van wallet naar wallet blijft er zelden een papieren spoor achter.

Beleggingen die je hebt geërfd of gekregen, behouden hun oude aankoopprijs

Als je beleggingen erft of cadeau krijgt, krijg je geen schone lei. Je aankoopprijs is gewoon wat degene die ze je heeft gegeven oorspronkelijk ervoor heeft betaald.

Stel dat je ouder een beleggingsportefeuille heeft gekocht voor € 20.000 en dat die bij zijn of haar overlijden € 30.000 waard is. Je erft die portefeuille en verkoopt hem jaren later voor € 35.000. Je belastbare winst is dan € 15.000, berekend op basis van de oorspronkelijke aankoopprijs van € 20.000 van je ouder, niet op basis van de € 30.000 die de portefeuille waard was toen je hem erfde.

Het erven van de portefeuille, of het als cadeau krijgen ervan, wordt op zich niet belast. Het is pas de uiteindelijke verkoop die belast wordt, en de belastbare winst wordt dan helemaal teruggerekend tot het bedrag dat je ouder ervoor heeft betaald.

Vreemde valuta omrekenen

Als je beleggingen koopt of verkoopt in een andere munt dan de euro, moet je volgens de Belgische belastingwetgeving zowel de aankoopprijs als de verkoopprijs omrekenen naar euro's. Je moet de wisselkoers gebruiken die geldt op het moment dat je de transactie doet, dus de koers op de dag dat je koopt of verkoopt.

Uit eigen ervaring weten we dat dit verwarrend kan zijn als wisselkoersen veel schommelen. Maar het is belangrijk, want de fiscus kijkt altijd naar je winst in euro's, niet in de oorspronkelijke valuta.

Voorbeeld

Stel je voor dat je in 2026 Amerikaanse aandelen koopt voor 1.000 dollar, terwijl de wisselkoers op dat moment 1 euro = 1,11 dollar is. De waarde van je aankoop in euro's is dan:

1.000 dollar / 1,11 = 901 euro

In 2028 verkoop je dezelfde aandelen voor $ 1.200. De wisselkoers op dat moment is 1 euro = 1,20 dollar, dus de verkoopwaarde in euro is:

1.200 dollar / 1,20 = 1.000 euro

Je hebt € 99 winst gemaakt, dat is het verschil tussen:

• Verkoopprijs: € 1.000
• Aankoopprijs: € 901

Ook al zijn de aandelen in dollars meer waard geworden, voor de Belgische meerwaardebelasting telt alleen de winst in euro.

Wisselkoerswinsten op geldrekeningen

Veel beleggers die losse aandelen in dollars kopen, hebben een contantenrekening in USD die aan hun effectenrekening is gekoppeld. Zo kun je makkelijk meerdere transacties in dollars doen zonder elke keer omrekeningskosten te betalen.

Het addertje onder het gras is dat de dollars zelf belastbaar zijn. Als je een Amerikaans aandeel koopt, ‘verkoop’ je in feite dollars van je contantenrekening. Als de wisselkoers sinds je aankoop in jouw voordeel is veranderd, boek je winst op de valuta. Hetzelfde geldt als je dollars weer omwisselt naar euro’s.

Er is één belangrijke uitzondering. Geld dat op een gewone betaalrekening staat – zo’n rekening in vreemde valuta die je bank je geeft om betalingen mee te doen – valt helemaal niet onder deze belasting. De belastingdienst heeft dit juist buiten beschouwing gelaten om te voorkomen dat wisselkoerswinsten op dagelijkse rekeningen worden belast.

Het is niet duidelijk of de contantenrekening bij een broker onder die uitzondering valt, omdat het geen betaalrekening is in de gebruikelijke zin. Totdat dat bevestigd is, kun je er het beste vanuit gaan dat winsten op het contantensaldo in vreemde valuta bij je broker belastbaar zijn en dat je die zelf moet bijhouden, want je broker doet dat niet. Ook hier geldt FIFO: de eerste dollars die erin gaan, zijn de eerste dollars die eruit gaan.

Nog één waarschuwing. Zelfs bij een echte betaalrekening hebben de belastingdiensten aangegeven dat grote saldi die duidelijk worden gebruikt om te beleggen, buiten deze regeling kunnen worden gehouden en tegen 33% in plaats van 10% kunnen worden belast. Een valutarekening is geen manier om de belasting te ontwijken.

Hoe de belasting wordt geïnd door brokers en platforms

Hoe de belasting wordt ingehouden, hangt af van waar je broker of beleggingsplatform is gevestigd. De regels verschillen tussen Belgische en buitenlandse platforms. En zelfs bij de Belgische platforms heb je de mogelijkheid om je af te melden voor automatische belastinginhouding.

Er zijn in wezen drie systemen:

1. Belgische brokers met automatische belastinginhouding (opt-in)
2. Belgische brokers met "opt-out": geen bronbelasting
3. Buitenlandse brokers: helemaal geen inhouding

1. Belgische brokers met automatische belastinginhouding (opt-in)

Als je via een Belgische broker, bank of beleggingsplatform belegt, wordt de meerwaardebelasting standaard voor je ingehouden. Dit is het opt-in-systeem. Je broker houdt op het moment van verkoop 10% van de meerwaarde in en maakt dit bedrag rechtstreeks over naar de Belgische belastingdienst. Aan het einde van het jaar ontvang je een belastingafrekening met daarop je verkopen en de reeds ingehouden belasting.

Dit systeem heeft een zogenaamd bevrijdend effect. Omdat de belasting al is betaald, hoef je deze meerwaarden niet nogmaals op te geven in je belastingaangifte.

Waarom automatische inhouding niet perfect is

Het opt-in-systeem is het handigst. Maar het heeft een paar nadelen die voor sommigen een dealbreaker kunnen zijn:

• Er wordt geen rekening gehouden met verliezen. Je broker zal winsten niet verrekenen met verliezen, ook al is dit volgens de belastingregels wel toegestaan.
• De jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 wordt genegeerd. Zelfs als je totale winst voor het jaar minder dan € 10.000 is, houdt de broker nog steeds 10% in op elke winstgevende verkoop.
• Het 'fotomoment' geldt standaard. Brokers berekenen je winst op basis van de waarde op 31 december 2025, zelfs als je het beleggingsproduct eerder tegen een hogere prijs hebt gekocht.
• Als je broker niet weet wat je hebt betaald, houdt hij 10% in op de totale verkoopprijs. Dat corrigeer je dan via je belastingaangifte, met je eigen bewijsstukken.

Dat komt niet doordat brokers moeilijk doen. Ze hebben gewoon geen volledig beeld van je situatie. Ze kunnen niet zien wat je bij andere brokers of platforms doet. Daarom moeten ze volgens de wet uitgaan van het slechtst mogelijke scenario en bij elke verkoop het volledige belastingbedrag inhouden.

Vraag de vrijstelling aan via je belastingaangifte

Omdat je broker geen rekening houdt met de vrijstelling van € 10.000, moet je je meerwaarde opgeven in je jaarlijkse belastingaangifte om het bedrag terug te krijgen. Als je geen aangifte doet, krijg je de te veel ingehouden belasting niet terug.

Een lening zonder rente aan de overheid

Die omweg bij de terugbetaling heeft nog twee nadelen.

1. Dat kan betekenen dat je zelf ingewikkelde berekeningen moet maken
2. Het kan lang duren voordat je het geld ziet

Stel je voor dat je in januari 2026 een ETF verkoopt met een meerwaarde van € 7.000. Het is je enige verkoop dat jaar. Omdat de eerste € 10.000 aan meerwaarden per jaar belastingvrij is, zou je uiteindelijke belastingaanslag nul moeten zijn. Maar op het moment dat je verkoopt, weet je broker niet of je later in het jaar nog meer verkopen zult doen. Daarom moet hij ervan uitgaan dat de winst belastbaar is en 10% inhouden. Dat is € 700 die direct wordt afgetrokken. Je kunt die € 700 terugvragen via je belastingaangifte over 2026. Maar die aangifte dien je pas rond juni 2027 in. En de teruggaaf komt misschien pas halverwege 2028 binnen.

Dus hoewel automatische inhouding het in eerste instantie makkelijker maakt, kan het ook betekenen dat je de overheid een renteloze lening geeft voor maximaal tweeënhalf jaar.

Overgangsperiode begin 2026

Brokers zijn pas vanaf 1 juni 2026 wettelijk verplicht om de belasting in te houden, niet vanaf 1 januari. Voor verkopen tussen 1 januari en 31 mei 2026 kun je je broker vragen om een bedrag over te maken dat gelijk is aan de bronbelasting. Dat telt alsof het normaal was ingehouden, dus je hoeft die verkopen niet zelf aan te geven. Alle rekeninghouders moeten hiermee akkoord gaan.

In de praktijk hebben de meeste Belgische brokers dit automatisch afgehandeld, waarbij ze de verkopen vanaf begin 2026 met terugwerkende kracht hebben meegenomen. De belastingdienst heeft laten weten dat ze aparte richtlijnen gaan publiceren over deze regeling en over de opt-out, dus sommige praktische details moeten nog bekend worden gemaakt.

2. Belgische brokers met een "opt-out" (geen bronbelasting)

Om dit probleem met vooruitbetaling en de andere beperkingen van de bronheffing te vermijden, biedt de wet je de mogelijkheid om je af te melden voor automatische bronheffing. Als je voor deze optie kiest, houdt je Belgische broker de 10% belasting niet in op het moment van verkoop. In plaats daarvan moet je de meerwaardebelasting zelf aangeven en betalen via je jaarlijkse aangifte inkomstenbelasting.

Waarom je misschien voor de opt-out kiest

De opt-out is een goed idee als:

1. Je wilt verliezen compenseren. Bijvoorbeeld als je winst hebt gemaakt op sommige beleggingen, maar verlies op andere. Je kunt dit alleen doen via je belastingaangifte.
2. Je hebt vóór 2026 activa gekocht tegen een hogere prijs. Misschien mag je je oorspronkelijke aankoopprijs gebruiken in plaats van de lagere waarde op het moment van de foto, waardoor je belastbare winst lager uitvalt.
3. Je wilt toch niet tot wel tweeënhalf jaar moeten wachten op je terugbetaling, zoals in het voorbeeld hierboven.

De prijs van de opt-out: je rekent zelf

De keerzijde van deze flexibiliteit is dat je zelf verantwoordelijk bent voor het opgeven van het juiste bedrag in je belastingaangifte. Je moet je belastbare winst zelf berekenen, of een accountant vragen om je daarbij te helpen.

Minder anoniem, meer controle

Er zit één belangrijk nadeel aan de opt-out. Als je je meerwaarde zelf aangeeft, verlies je de gemakzame regeling die bij automatische inhouding hoort. Bij deelname houden brokers de belasting in en betalen die in één keer aan de belastingdienst. Maar als je ervoor kiest om niet mee te doen, moet je elke belastbare transactie rechtstreeks bij de belastingdienst aangeven.

Hierdoor krijgen de belastingdiensten gedetailleerd inzicht in je beleggingen. Op basis van deze informatie kunnen ze bijvoorbeeld besluiten dat je niet langer alleen je eigen vermogen beheert, maar dat je speculeert. Als dat gebeurt, kunnen je winsten worden belast tegen een veel hoger tarief van 33% in plaats van 10%.

Dat gezegd hebbende, moeten ze het wel bewijzen. Er wordt aangenomen dat je verklaring klopt, en de bewijslast om aan te tonen dat je de grens naar speculatie hebt overschreden, ligt bij hen, niet bij jou.

Verschillende brokers hebben hun klanten een e-mail gestuurd met de vraag of ze voor de opt-out willen kiezen.

3. Buitenlandse brokers: helemaal geen inhouding

Als je een buitenlandse broker gebruikt, zoals DEGIRO, Trade Republic of een ander platform zonder Belgische vestiging, dan verandert de situatie volledig.

Buitenlandse brokers zijn niet verplicht om de Belgische meerwaardebelasting in te houden. Ze negeren dit gewoon. Er is ook geen garantie dat een buitenlandse broker een belastingverklaring verstrekt die compatibel is met het Belgische systeem.

Dit betekent dat je waarschijnlijk het volgende moet doen:

• Bereken zelf je winsten en verliezen voor elke transactie.
• Houd een administratie bij van al je aankopen en verkopen.
• Geef alles correct aan in je jaarlijkse belastingaangifte.

Dit kan tijdrovend en ingewikkeld zijn, vooral als je regelmatig belegt of meerdere platforms gebruikt.

Vergelijking: hoe brokers omgaan met de meerwaardebelasting

De belangrijkste conclusies zijn:

• Belgische broker met inhouding: makkelijkste optie, maar je betaalt misschien tijdelijk te veel en moet wachten op een terugbetaling.
• Belgische broker met opt-out: meer controle en snellere toegang tot je geld, maar je moet zelf je belastingaangifte doen.
• Buitenlandse broker: volledige doe-het-zelf zonder inhouding en waarschijnlijk geen hulp (behalve Curvo!).

De exitheffing als je uit België verhuist

Als je in België woont en besluit naar een ander land te verhuizen, kan het zijn dat je te maken krijgt met de zogenaamde exitheffing.

Als je je fiscale woonplaats uit België verplaatst, gaat de wet ervan uit dat je op dat moment al je beleggingen hebt ‘verkocht’, ook al heb je in werkelijkheid niets verkocht. Dit betekent dat alle ongerealiseerde winsten (winsten die alleen op papier bestaan) die sinds 1 januari 2026 zijn opgebouwd, worden belast alsof ze zijn gerealiseerd.

Kortom: als je België verlaat, moet je mogelijk belasting betalen over winsten die je nog niet daadwerkelijk hebt geïnd.

Er is één uitzondering: als je België in 2026 vóór 1 mei, de dag waarop de wet van kracht werd, hebt verlaten, geldt de exitheffing helemaal niet voor jou.

Je hoeft niet meteen te betalen als je binnen de EU of de EER verhuist

Het goede nieuws is dat België inziet hoe oneerlijk dit zou zijn voor mensen die vaak verhuizen voor hun werk, vooral EU-burgers en buitenlandse professionals.

Als je verhuist naar een land dat deel uitmaakt van de:

• Europese Unie (EU),
• Europese Economische Ruimte (EER), inclusief Noorwegen, IJsland en Liechtenstein, of
• elk ander land met een belastingverdrag dat voorziet in informatie-uitwisseling en samenwerking met België,

dan krijg je automatisch uitstel. Dit betekent dat je de exitheffing niet meteen hoeft te betalen als je België verlaat.

Voorbeeld: een EU-werknemer die naar het buitenland verhuist

Stel, je werkt voor een Europese instelling in Brussel en bent van plan om in 2026 naar Luxemburg te verhuizen voor een nieuwe baan. Je hebt een portefeuille met ETF’s die sinds 2026 in waarde is gestegen.

Normaal gesproken zou het verlaten van België leiden tot de exitheffing, omdat je je fiscale woonplaats naar het buitenland verplaatst. Maar aangezien Luxemburg een EU-land is, wordt je belastingbetaling automatisch uitgesteld. Je hoeft je beleggingen niet te verkopen of er belasting over te betalen wanneer je verhuist.

Zolang je die beleggingen niet binnen twee jaar verkoopt en je in de EU blijft wonen, vervalt de belastingplicht na 24 maanden. Je hoeft de exitheffing dus nooit daadwerkelijk te betalen.

De "monitoringperiode" van 24 maanden

Als je verhuist, duurt het belastinguitstel 24 maanden. Gedurende die tijd:

1. Je mag de beleggingen waarop het uitstel van betaling betrekking heeft, niet verkopen. Als je een deel ervan verkoopt, wordt de belasting alleen over dat deel verschuldigd, en blijft het uitstel voor de rest van kracht. Als je de beleggingen als onderpand voor een lening gebruikt, geldt dat als verkoop.
2. Je kunt binnen die periode weer verhuizen (bijvoorbeeld van België naar Frankrijk en dan naar Duitsland), zolang je maar binnen de EU, EER of een verdragsland blijft.

Elk jaar moet je een korte bevestiging naar de Belgische belastingdienst sturen waaruit blijkt dat je nog steeds aan deze voorwaarden voldoet. Als je dat vergeet, eindigt het uitstel en moet je de belasting betalen. De precieze vorm en deadline voor die bevestiging moeten nog bij koninklijk besluit worden vastgesteld.

Als je naar een land buiten de EU of de EER verhuist, of naar een land zonder geldig belastingverdrag, gebeurt het uitstel niet automatisch. Je kunt nog steeds uitstel van betaling aanvragen, maar je moet dan wel een financiële garantie stellen, zoals een bankdeposito of een obligatie, ter dekking van het mogelijke belastingbedrag.

Wanneer vervalt de exitheffing?

Na 24 maanden:

• Als je terug bent naar België en je hebt de beleggingen niet verkocht, vervalt de exitheffing.
• Als je in het buitenland bent gebleven en de beleggingen nog steeds in bezit hebt, vervalt de belastingplicht. Je hoeft dan niets te betalen.

Belangrijkste conclusie

Voor de meeste buitenlanders die in België wonen en werken, vooral voor degenen die misschien naar een ander deel van Europa verhuizen, brengt de exitheffing geen directe kosten met zich mee. Als je naar een ander EU- of EER-land verhuist, wordt je betaling automatisch uitgesteld en vervalt de belastingplicht na twee jaar als je je beleggingen niet verkoopt. Maar als je van plan bent om buiten Europa te gaan wonen, of vergeet aan de meldingsvoorwaarden te voldoen, kun je te maken krijgen met een flinke belastingaanslag over je papieren winsten. Het is dus slim om je voor te bereiden voordat je België verlaat.

Strategie voor Belgische beleggers

De meerwaardebelasting brengt misschien wat praktische veranderingen met zich mee voor beleggers in België, maar verandert niets aan de basisprincipes van slim beleggen.

Winst en verlies realiseren

Er zijn twee zaken die de moeite waard zijn om te begrijpen, en de belastingdienst heeft bevestigd dat het opzettelijk afstemmen van het tijdstip van je verkopen om optimaal van je vrijstellingen te profiteren, geen misbruik is.

De eerste manier is om met verlies te verkopen om winsten elders in hetzelfde jaar te compenseren. Dat werkt wel, maar alleen als je überhaupt winsten hebt om te compenseren, en het kost je transactiekosten en beursbelasting, die je belastbare winst allemaal niet verlagen.

De tweede manier is om met winst te verkopen binnen je vrijstelling van € 10.000 en meteen weer terug te kopen. Er is geen wachttijd, dus je kunt het dezelfde dag nog doen. Je betaalt geen belasting, en je nieuwe, hogere aankoopprijs wordt vanaf dat moment het uitgangspunt, waardoor de winst waarover je uiteindelijk belasting moet betalen, kleiner wordt.

Drie dingen die je moet overwegen voordat je het probeert:

• Dat kost je dat extra stukje. Als je van je basisbedrag van € 10.000 afhaalt, kun je juist die extra € 1.000 voor volgend jaar niet opbouwen.
• De hele transactie is niet gratis. Beursbelasting, brokerkosten en de spread komen allemaal uit je eigen zak, en geen van deze kosten zijn aftrekbaar. Op €10.000 winst bespaar je €1.000 aan toekomstige belasting, dus de kosten moeten ruim onder dat bedrag blijven.
• Overdrijf het niet. Als je handelen meer op speculatie begint te lijken dan op het beheren van je eigen vermogen, kunnen je winsten worden belast tegen 33% in plaats van 10%. Als je dit één keer per jaar doet met een ‘buy-and-hold’-portefeuille, kom je nog lang niet in de buurt van die grens.

Er zit ook een addertje onder het gras voor alles wat je vóór 2026 in bezit had. Als je het verkoopt, wordt je ‘fotomoment’-startpunt vervangen door een echt startpunt, waardoor je afstand doet van je recht om vóór 2031 aanspraak te maken op een hogere aankoopprijs van vóór 2026. Dat maakt alleen uit als je daadwerkelijk meer hebt betaald dan het op 31 december 2025 waard was.

En even eerlijk gezegd: dit is gewoon geknoei. Het druist in tegen de mentaliteit van een ijverige ‘buy-and-hold’-belegger, waarbij je rustig belegt, niet gaat rommelen en de tijd het werk laat doen.

Blijf bij de basis

Zelfs met de nieuwe belasting blijven de belangrijkste principes van beleggen op lange termijn hetzelfde:

• Beleg regelmatig in wereldwijd gediversifieerde ETF's.
• Blijf geïnvesteerd, ongeacht wat de markt doet.
• Houd je aan een strakke strategie waarbij je elke maand een deel van je inkomen opzij zet.

De nieuwe belasting kan invloed hebben op hoe je broker transacties afhandelt, maar verandert niets aan de reden waarom beleggen in ETF’s zo goed werkt. De meest succesvolle beleggers zijn nog steeds degenen die kopen, vasthouden en de samengestelde groei zijn werk laten doen, terwijl ze zelf lekker achteroverleunen.

Vermijd de rompslomp van rekeningen in vreemde valuta

Als je losse aandelen in dollars koopt via een USD-contantenrekening, moet je bij elke beweging op die rekening kijken of je wisselkoerswinst hebt. Dat zorgt al snel voor een hoop rekenwerk.

Een makkelijke manier om dit te vermijden: ga voor ETF's die in euro's zijn. Je broker regelt de wisselkoers automatisch bij aankoop en verkoop, en je hebt geen aparte geldrekening in een andere valuta nodig. Geen extra rekenwerk, geen extra aangiften.

Conclusie

De meerwaardebelasting maakt beleggen in België iets ingewikkelder, maar het is niet het einde van de wereld. Met een vrijstelling van € 10.000 die je zelfs in de loop van de tijd kunt opbouwen, en de mogelijkheid om verliezen te compenseren met winsten, zullen velen van jullie in de praktijk nauwelijks worden geraakt.

Wat wel verandert, is de administratie. Je moet je aankopen en verkopen beter bijhouden. Misschien moet je te veel betaalde belasting terugvragen via je jaarlijkse aangifte. En als je via een buitenlandse broker investeert, moet je alle berekeningen zelf doen. Dit zijn geen dealbreakers, maar wel een hoop gedoe.

Het goede nieuws is dat platforms zich aanpassen. Sommige houden de belasting automatisch in. Andere, zoals Curvo, geven duidelijke richtlijnen en helpen je om alles goed te melden. Hoe dan ook, het doel blijft hetzelfde: gestaag vermogen opbouwen door te beleggen in gediversifieerde indexfondsen en op lange termijn te blijven beleggen. Dat is wat echt rendement oplevert, niet slimme belastingtrucs.