Veilig beleggen: 8 regels die je risico echt verkleinen

Veilig beleggen betekent kiezen welke risico's je neemt

Veilig beleggen betekent dat je alleen de risico's draagt die je iets opleveren, en de rest klein houdt. Elke belegging die rendement oplevert, vraagt dat je een zeker risico draagt. Daarom is er geen rendement zonder risico.

Al je geld cash houden ontsnapt ook niet aan risico. Een spaarrekening ruilt het risico van een dalende markt in voor het risico van stijgende prijzen, want inflatie vreet aan je spaargeld, elk jaar een beetje. Van alle risico's van beleggen is marktrisico het enige waarvoor je betaald wordt. De acht regels hieronder verkleinen of schrappen de andere.

Wat zijn de veiligste beleggingen?

De veiligste beleggingen zijn de beleggingen waarvan de waarde het minst schommelt: een spaarrekening, dan termijnrekeningen en staatsbons, dan obligatiefondsen. Het zijn ook de beleggingen die het minst groeien. De veiligste belegging voor jou hangt dus af van wanneer je het geld nodig hebt.

De bewaarder van een fonds is een aparte instelling die de aandelen en obligaties van het fonds bewaart. Als de fondsbeheerder failliet gaat, vallen die bezittingen niet in het faillissement.

8 regels om veiliger te beleggen

1. Leg een noodfonds aan voor je begint te beleggen

Een noodfonds komt eerst, omdat gedwongen verkopen op het verkeerde moment een van de makkelijkste manieren is om geld te verliezen. Je auto gaat stuk tijdens een crash, en je verkoopt aandelen met verlies om de herstelling te betalen. Drie tot zes maanden aan uitgaven op een spaarrekening voorkomt dat. Ons artikel over hoe groot je noodfonds moet zijn helpt je je eigen bedrag te vinden.

Zodra die buffer er staat, is elke euro die je belegt een euro die je met rust kunt laten als de markten dalen.

2. Beleg alleen geld dat je minstens tien jaar niet nodig hebt

Tijd is de sterkste veiligheidsmaatregel die je hebt, en het is er een waar we een cijfer op kunnen plakken. We bekeken in Curvo Backtest elke maand sinds december 1969, in euro en met herbelegde dividenden, en stelden een eenvoudige vraag: als je in die maand de MSCI World-index had gekocht en hem een vast aantal jaren later had verkocht, hoe vaak had je dan verlies gemaakt?

Over een periode van een jaar verloor je ongeveer een keer op vier geld. Over 15 jaar of langer gebeurde dat nooit. Daarom beleg je best alleen geld dat je lange tijd niet nodig hebt, en daarom bepaalt hoelang je belegd blijft zo'n groot deel van je risico.

De tabel beschermt je alleen als je belegd blijft. Wie verkoopt tijdens een crash, maakt van een tijdelijke daling een echt verlies. Een belegger die de MSCI World in februari 2009 verkocht, legde een daling van meer dan de helft vast. Wie bleef zitten, stond in 2014 weer boven de top van 2000.

3. Spreid je geld over de hele wereld

Als je je geld over duizenden bedrijven spreidt, neem je het risico weg dat één slecht bedrijf je portefeuille ruïneert. Losse bedrijven gaan wel degelijk naar nul. Lernout & Hauspie ging in 2001 ten onder na boekhoudfraude, en Kodak ging in 2012 failliet. Aandeelhouders van allebei verloren alles.

Curvo-medeoprichter Thomas leerde dat met zijn eigen geld, en vertelt het verhaal in zijn boek ETF Investing in Belgium. Eind 2016 was hij ervan overtuigd dat Fitbits hét kerstcadeau van het jaar zouden worden, dus kocht hij op 4 november aandelen Fitbit. Op 5 januari 2017 waren ze ongeveer 40% minder waard. Het verhaal klonk logisch, en toch liet één bedrijf hem in de steek. In een fonds dat over 1.500 bedrijven gespreid is, merk je zo'n daling nauwelijks.

De MSCI World-index bevat ongeveer 1.500 bedrijven uit 23 ontwikkelde landen. Als er één omvalt, merk je dat nauwelijks. Spreiding verlaagt je risico zonder je verwachte rendement te verlagen. Onze gids toont hoe je een gespreide ETF-portefeuille samenstelt, en onze vergelijking van de BEL 20, MSCI World en S&P 500 laat zien wat dicht bij huis blijven kost.

4. Stem je mix van aandelen en obligaties af op wanneer je het geld nodig hebt

Hoe dichter de datum waarop je het geld nodig hebt, hoe meer ervan in obligaties hoort. Aandelen groeien op lange termijn meer, maar kunnen bij een crash halveren. Obligaties groeien minder, maar dalen veel minder. Geld voor een huis dat je over drie jaar wilt kopen, hoort niet in aandelen.

Een eenvoudige manier om erover na te denken is je geld op te splitsen per doel. Je pensioen over 30 jaar kan grotendeels in aandelen zitten. Een voorschot voor een appartement over vier jaar hoort in obligatiefondsen of op een spaarrekening.

5. Beleg elke maand een vast bedrag

Elke maand een vast bedrag beleggen neemt de moeilijkste beslissing, wanneer je moet kopen, uit je handen. Je koopt als de koersen hoog staan en als ze laag staan, en je hoeft nooit te raden welke van de twee het vandaag is.

Heb je al een groot bedrag, dan bracht alles in één keer beleggen in het verleden meer op, omdat markten vaker stijgen dan dalen. Onze vergelijking van DCA en in één keer beleggen toont de cijfers, en ook waarom veel mensen een groot bedrag toch spreiden, om de spijt te vermijden van alles te beleggen vlak voor een crash. Voor geld dat je elke maand van je loon spaart, is periodiek beleggen de logische keuze.

6. Houd je kosten laag

Kosten zijn het enige verlies dat zeker is. Markten gaan op en neer, maar kosten betaal je elk jaar opnieuw. Stel dat je beleggingen 6% per jaar opbrengen voor kosten. Na 30 jaar groeit € 10.000 aan tot ongeveer € 54.000 in een fonds dat 0,2% per jaar aanrekent, en tot ongeveer € 32.000 in een fonds dat 2% aanrekent. Het dure fonds maakt je daar niet veiliger door.

Let op drie kosten: de instapkosten op elke storting, de transactiekosten en de Belgische beurstaks op elke aankoop, en de jaarlijkse kosten van het fonds. Onze gids over de kosten van een ETF legt ze een voor een uit.

7. Kies een aanbieder met een vergunning die je beleggingen apart houdt

Drie verschillende dingen beschermen je geld als een bank of broker failliet gaat, en elk dekt iets anders.

• De depositogarantie dekt cash op een bankrekening, tot € 100.000 per persoon per bank. In België betaalt het Garantiefonds die uit. Elk EU-land hanteert dezelfde grens van € 100.000.
• Beleggersbescherming dekt aandelen, obligaties en fondsen die een failliete aanbieder niet meer kan teruggeven, in België tot € 20.000 per persoon per aanbieder. Elk EU-land heeft een regeling van minstens € 20.000. Ze dekt nooit een daling van de koersen.
• Een aparte bewaarder houdt je beleggingen buiten de eigen rekeningen van de aanbieder. Als de aanbieder failliet gaat, kunnen zijn schuldeisers er niet aan, en krijg je ze terug. Dat, en niet de € 20.000, beschermt het grootste deel van je geld. Ons artikel over tegenpartijrisico gaat er dieper op in.

Controleer voor je ergens geld naartoe stuurt of de aanbieder een vergunning heeft. In België zoek je op de pagina check je aanbieder van de FSMA. Elders vraag je het aan de nationale toezichthouder: de AFM in Nederland, Consob in Italië. Dezelfde vraag geldt binnen het fonds zelf, waar een fysieke ETF de aandelen bezit die hij volgt.

Bij Curvo worden je beleggingen bewaard door een aparte bewaarder, de Stichting Noordnederlandse Beleggersgiro, en je kunt lezen hoe de bewaarder werkt en hoe je geld veilig wordt bewaard.

8. Beleg niet in wat je niet begrijpt

Als je een belegging niet in twee zinnen kunt uitleggen, laat ze dan links liggen. Wees het voorzichtigst met producten die een hoog rendement met weinig risico beloven, met aanbiedingen van iemand die je onverwacht opbelt, en met alles waar iedereen het deze maand over heeft.

Drie waarschuwingssignalen zijn een reden om te stoppen: een gegarandeerd hoog rendement, druk om snel te beslissen, en een bedrijf dat je niet terugvindt in het register van de toezichthouder. De FSMA houdt een lijst bij met waarschuwingen over frauduleuze bedrijven. Hypes zijn de legale versie van hetzelfde risico: ben je in de verleiding voor crypto, lees dan eerst over de risico's van beleggen in bitcoin. En als iemand belooft de markt te verslaan, toont onze vergelijking van actief en passief beleggen hoe zelden dat lukt.

Welke manier van beleggen past bij jou?

Als je besloten hebt om in indexfondsen te beleggen, zijn er twee gangbare manieren: zelf ETF's kopen via een broker, of een app zoals Curvo het voor je laten doen. Zo gaat elk van de twee om met de regels hierboven.

Elke manier heeft een keerzijde. Zelf beleggen met goedkope ETF's kost het minst per jaar, maar je draagt elke beslissing zelf, en € 5 kosten per order is 5% van een storting van € 100. De jaarlijkse kosten van Curvo liggen hoger dan die van een goedkope ETF. Dat is de prijs voor een portefeuille die voor je wordt samengesteld, gespreid en geherbalanceerd, zonder kosten op elke storting.

Samenvatting: veilig beleggen is een reeks keuzes

Geen enkele belegging is zonder risico, dus veilig beleggen komt neer op kiezen welke risico's je draagt. Houd een noodfonds aan, beleg alleen geld dat je tien jaar of langer niet nodig hebt, spreid het over de hele wereld, stem je obligaties af op je deadline, houd je kosten laag en kies een aanbieder met een vergunning die je beleggingen apart houdt.

Dat is belangrijk, omdat niets doen ook niet veilig is. Geld dat 30 jaar op een spaarrekening blijft staan, verliest elk jaar opnieuw koopkracht aan de inflatie.

De volgende stap is de manier van beleggen kiezen die bij je past. Bij Curvo worden de spreiding, de mix van aandelen en obligaties, het maandelijks beleggen en het herbalanceren voor je gedaan, en je kunt zien hoe het werkt voor je begint.