De meeste Belgen kennen het fiscaal voordeel op pensioensparen. Minder weten van de 8% belasting op 60-jarige leeftijd. Nog minder beseffen dat vervroegde opname je 33% kost. Het Belgische pensioenspaarplan is gebouwd op fiscale stimulansen, maar die stimulansen komen met regels, limieten en een eindafrekening.
Hier vind je het volledige overzicht van de belasting op Belgisch pensioensparen, van het tegoed dat je vandaag krijgt tot de heffing die je betaalt bij pensionering.
De essentie
- Twee belastingkredietniveaus: 30% als je tot €1.050 bijdraagt, 25% als je €1.051-€1.350 bijdraagt (het plafond van 2025).
- Eindheffing van 8% op 60-jarige leeftijd: een eenmalige heffing, automatisch ingehouden.
- Neem eerder op en je krijgt te maken met een boete van 33%.
- Geen beurstaks (TOB) op bijdragen (in tegenstelling tot het kopen van ETF's of aandelen).
- De meerwaardebelasting van 10% geldt niet voor Belgische pensioensparen.
Wat is het Belgisch pensioenspaarsysteem?
Belgisch pensioensparen (in het Nederlands "pensioensparen" of in het Frans "épargne-pension") is de derde pijler van het Belgische pensioensysteem. Het is bedoeld om mensen aan te moedigen om geld opzij te zetten voor hun pensioen, naast het staatspensioen (pijler 1) en het bedrijfspensioen dat door een werkgever wordt aangeboden (pijler 2).
Je opent een pensioenspaarrekening bij een bank of verzekeraar en stort elk jaar een bedrag tot aan een wettelijk vastgestelde limiet. In ruil daarvoor krijg je van de Belgische staat een belastingvermindering, waardoor in feite een deel van wat je hebt gespaard wordt terugbetaald. Na verloop van tijd groeien die jaarlijkse inleg en belastingvoordelen samen uit tot een aanzienlijk bedrag op het moment dat je met pensioen gaat.
Er zijn twee hoofdtypen pensioenspaarproducten:
- Pensioenspaarfonds: Je bijdragen worden belegd in een mix van aandelen en obligaties. Omdat ze direct gekoppeld zijn aan de financiële markten, schommelt het rendement in de loop van de tijd.
- Op verzekeringen gebaseerd pensioensparen: Aangeboden door verzekeraars als tak 21 (met een gegarandeerd rendement) of tak 23 (marktgekoppeld). Ze worden geleverd met een levensverzekering, wat zowel een voordeel, maar ook een nadeel kan zijn van tak 23 fondsen in vergelijking met pensioenspaarfondsen.
De belangrijkste stimulans van pensioensparen is het belastingvoordeel. Maar je moet weten dat het gepaard gaat met regels voor maximale bijdragen, vervroegde opname en eindbelasting.
Benieuwd welke pensioenspaarfondsen er op de markt zijn? Ontdek onze lijst.
Hoe het belastingvoordeel werkt
Elk jaar bepaal je zelf hoeveel je bijdraagt, in één keer of via maandelijkse stortingen, tot het wettelijke maximum. Voor 2025 is het maximum €1.350. Je belastingvermindering hangt af van hoeveel je spaart:
- 30% als je tot €1.050 bijdraagt
- 25% als je tussen €1.051 en €1.350 bijdraagt
Als je bijvoorbeeld het volledige bedrag van € 1.350 spaart, krijg je € 337,50 terug via je belastingaangifte. Je aanbieder stuurt je formulier 281.60, dat je gewoon bij je jaarlijkse belastingaangifte voegt.
De drempels worden in de loop van de tijd geïndexeerd, dus ze stijgen meestal elk jaar.
De eindbelasting op 60-jarige leeftijd (en waarom het ertoe doet)
Dit pensioensparen is geen ‘gratis geld’, zoals je bankier misschien zegt. Als je 60 wordt, heffen de belastingdiensten een definitieve belasting van 8%, die je aanbieder automatisch inhoudt. De precieze berekening hangt af van het type product (beleggingsfonds, tak 21- of tak 23-verzekering), maar het resultaat is hetzelfde: 8% op je 60e.
Als je je spaargeld vóór je 60e opneemt, krijg je te maken met een boete van ongeveer 33%, waardoor het eerdere belastingvoordeel grotendeels teniet wordt gedaan.
Ben je pas na je 55e begonnen met sparen? Dan geldt het belastingtarief van 8% pas na minimaal 10 jaar, dus word je pas na je 60e belast. Je kunt tussen je 60e en 65e ook blijven inleggen en toch de jaarlijkse belastingvermindering krijgen, zonder dat je nog een eindbelasting hoeft te betalen.
Welke belastingen gelden niet voor pensioensparen?
Een van de voordelen van Belgisch pensioensparen is dat het vrijgesteld is van een aantal belastingen die wel van toepassing zijn op gewone beleggingen:
- Transactiebelasting (TOB): Je betaalt geen TOB over je inleg. Daarentegen kost het kopen van ETF’s of individuele aandelen via een makelaar meestal tussen de 0,12% en 1,32% per transactie.
- Vermogenswinstbelasting: De belasting van 10% op de meeste financiële activa, zoals aandelen, ETF’s, obligaties en cryptovaluta, geldt niet voor Belgische pensioenspaarrekeningen.
Meerwaardebelasting berekenen
Het berekenen van je vermogenswinstbelasting is lastig. Daarom hebben we een tool ontwikkeld die dat voor je doet. Deze analyseert je transacties bij je makelaar en vertelt je precies hoeveel belasting je moet betalen, zodat je weet wat je moet aangeven.
Vergoedingen en producttypes zijn belangrijk
Niet alle pensioenspaarproducten zijn hetzelfde. Je kunt kiezen uit:
- Tak 21 verzekering: Biedt een gegarandeerd rendement, maar heeft meestal lagere groei- en instapkosten.
- Tak 23 verzekering: Belegt in financiële markten, dus het rendement fluctueert meer, en je betaalt extra kosten voor de verzekeringswikkel.
- Pensioenspaarfonds: Bevat geen levensverzekering. Het is meestal goedkoper dan tak 23, maar er zijn wel doorlopende beheerkosten aan verbonden.
De kosten en voorwaarden lopen sterk uiteen per aanbieder, en in de loop der jaren lopen deze kosten flink op. Zo blijkt uit het pensioenspaarproduct van KBC dat je bij producten van het type ‘branch 21’ te maken kunt krijgen met instapkosten, terwijl bij fondsgebonden opties juist doorlopende kosten in rekening worden gebracht.
Pensioensparen is een goed begin, maar zelden genoeg
Vanwege de jaarlijkse inleglimiet is pensioensparen alleen meestal niet genoeg om je pensioen te financieren. Zelfs als je elk jaar het maximum inlegt, blijkt uit de cijfers dat het appeltje voor de dorst dat je opbouwt niet voldoende is om een volledig pensioen te bekostigen. Zo levert een 25-jarige die elk jaar € 1.350 inlegt in een van de beste fondsen (het Pensioenfonds van Argenta) na inflatie slechts een maandelijks inkomen van ongeveer € 400 op. Dat is een leuk extraatje, maar nauwelijks genoeg om van te leven.
Beschouw pensioensparen als je basis. Als je het maximale bedrag hebt bereikt, kun je overwegen om je extra spaargeld te beleggen in een gespreide ETF-portefeuille om echt vermogen op lange termijn op te bouwen.
Probeer onze pensioenspaarsimulator en ontdek hoeveel extra pensioen je kunt verdienen met pensioensparen.
ETF beleggen om je vermogen te laten groeien
Beleggen in ETF’s biedt je volledige flexibiliteit. Je kunt zoveel beleggen als je wilt, op elk moment geld opnemen en een portefeuille samenstellen die bij je doelen past. Maar je krijgt geen belastingvoordeel en je moet wel bepaalde belastingen betalen:
- Beurstaks (0,12% tot 1,32% per transactie)
- Dividendbelasting (30% op uitkerende ETF's)
- 10% meerwaardebelasting
Toch werkt het. Pensioenspaarfondsen hebben te maken met strenge regels die beperken hoeveel ze kunnen beleggen in aandelen en waar, waardoor ze gedwongen worden zich te richten op Europa en kleine bedrijven. Daarentegen kunnen ETF's voor 100% beleggen in aandelen wereldwijd, waardoor ze toegang hebben tot hogere rendementen uit markten zoals de VS. ETF-beleggen heeft bewezen een van de meest effectieve manieren te zijn om op termijn vermogen op te bouwen.
Door kleine stukjes van duizenden bedrijven over de hele wereld te bezitten, profiteer je direct van de wereldwijde economische groei. Historisch gezien hebben brede beursindices zoals de MSCI World of S&P 500 op de lange termijn een gemiddeld jaarlijks rendement van ongeveer 9% opgeleverd.
Omdat ETF's goedkoop zijn, gediversifieerd en gemakkelijk om regelmatig in te beleggen, laten ze je geld op de achtergrond rustig oplopen, waardoor je consistente maandelijkse besparingen in de loop van tientallen jaren een aanzienlijke rijkdom worden.
Curvo: laat je vermogen probleemloos groeien
Bij Curvo vinden we dat het opbouwen van je financiële toekomst niet ingewikkeld hoeft te zijn. Je hoeft je geen zorgen te maken over het kiezen van je ETF’s, het begrijpen van belastingen, het betalen van hoge kosten of het doorgronden van verwarrende regels. Met onze app kun je met slechts een paar tikken beleggen in goedkope, gespreide portefeuilles van indexfondsen, terwijl wij het zware werk voor je doen (indexfondsen zijn vergelijkbaar met ETF’s, maar in België iets beter fiscaal geoptimaliseerd).
Met Curvo is alles voor je geregeld: een wereldwijd gespreide portefeuille, automatisch maandelijks beleggen en je hoeft je geen zorgen te maken over herverdeling of papierwerk. Jij belegt in ’s werelds beste bedrijven, terwijl wij de details regelen.
Als je op zoek bent naar een eenvoudige manier om je traditionele pensioenspaargeld aan te vullen of verder uit te breiden, biedt Curvo je een moeiteloze weg naar groei op de lange termijn. Geen pakken, geen vakjargon, gewoon duidelijk beleggen voor gewone mensen.
Leer hoe Curvo werkt.
Conclusie
De belastingvoordelen van Belgisch pensioensparen zijn reëel, maar ze komen met beperkingen. Je kunt maximaal €1.350 per jaar sparen, je geld staat vast tot je 60e en zelfs met maximale bijdragen is het pensioeninkomen dat je opbouwt op zijn best bescheiden.
Daarom werkt pensioensparen het beste als onderdeel van een bredere strategie. Zie het als je gegarandeerde basis en bouw daar bovenop met flexibele, wereldwijd gediversifieerde beleggingen. Deze combinatie geeft je zowel de belastingvoordelen als het groeipotentieel dat je nodig hebt voor een comfortabel pensioen.
Gelukkig hoef je geen financieel expert te zijn om dit voor elkaar te krijgen. Tools zoals Curvo maken het gemakkelijk om regelmatig te beleggen in gediversifieerde portefeuilles zonder de complexiteit. Begin met wat je kunt, blijf consistent en zie je rijkdom na verloop van tijd groeien.