Beleggen in fondsen in België: een beginnersgids

Wat zijn beleggingsfondsen?

Beleggingsfondsen zijn een manier om je geld samen te voegen met dat van andere beleggers. Een professional beheert dit gezamenlijke kapitaal vervolgens om te beleggen in een breed scala aan activa, zoals aandelen of obligaties. In plaats van zelf een paar aandelen van Apple of Amazon te kopen, bezit je een klein deel van een veel grotere mand die honderden of zelfs duizenden bedrijven kan bevatten. Dit zorgt direct voor spreiding. Als het bij één bedrijf niet zo goed gaat, wordt dat waarschijnlijk gecompenseerd door andere bedrijven die het beter doen.

Er zijn verschillende fondsen waarin je kunt beleggen:

• Beleggingsfondsen. Traditionele fondsen die vaak worden aangeboden door banken of vermogensbeheerders. Ze kunnen actief beheerd worden (een manager kiest de beleggingen) of passief (een index volgen).
• Indexfondsen. Een type beleggingsfonds dat een marktindex volgt (bijvoorbeeld de S&P 500 of BEL 20). Ze kopen simpelweg alle componenten van de index. Indexfondsen zijn passief, goedkoop en hebben als doel de marktprestaties te evenaren.
• ETF's (Exchange-Traded Funds). ETF's lijken erg op indexfondsen in die zin dat ze vaak indices volgen, maar ze worden op de beurs verhandeld zoals aandelen. Je koopt en verkoopt ETF's via een broker tegen marktprijzen, terwijl beleggingsfondsen (inclusief indexfondsen) meestal één keer per dag tegen een vaste prijs rechtstreeks van een fondsaanbieder worden gekocht.

Hoewel er verschillende soorten fondsen zijn, hebben ze allemaal één ding gemeen: je kunt ermee in één keer in allerlei verschillende beleggingen investeren. Je hoeft geen uren te besteden aan het onderzoeken en uitkiezen van individuele aandelen. Voor beginners maakt deze aanpak – één beslissing en klaar – beleggen een stuk eenvoudiger.

Waarom investeren in fondsen?

Voor wie nieuw is met beleggen, bieden fondsen verschillende voordelen:

Directe diversificatie

Bij één fonds wordt je geld verdeeld over heel veel bedrijven of obligaties. Dit betekent dat je niet alles op één of twee aandelen inzet. Een wereldwijd aandelenfonds kan bijvoorbeeld duizenden bedrijven over de hele wereld omvatten. Dus als één bedrijf het moeilijk heeft, kunnen andere bedrijven dat compenseren. Door deze spreiding is het heel onwaarschijnlijk dat je alles kwijtraakt.

Lager risico en een soepelere rit

Aandelenkoersen gaan op en neer. Maar als je in een breed gespreid fonds belegt, zijn die schommelingen minder groot. Als het in de ene regio of sector even tegenzit, doet een andere het misschien juist goed. Je vermijdt zo het risico dat je één bedrijf kiest dat ineens instort. Fondsen helpen je om de klassieke fout te vermijden waarbij je ‘al je eieren in één mand legt’.

Hands-off beleggen

Een van de grootste voordelen van beleggingsfondsen is dat je de markten niet constant hoeft te volgen. Vooral bij indexfondsen of ETF’s verloopt alles volgens een vaste strategie. Je belegt één keer en laat het fonds zijn werk doen. Het is veel makkelijker om je koers te blijven varen als je niet elke week beslissingen hoeft te nemen.

Een track record van sterke langetermijnrendementen

Op de lange termijn is de aandelenmarkt gestegen. Door in een breed gespreid fonds te beleggen, beleg je in de hele markt. Een goed voorbeeld is de MSCI World-index, die al tientallen jaren gemiddeld zo’n 9% per jaar oplevert. Je profiteert zo van de groei van de wereldeconomie op de lange termijn. Natuurlijk kan niemand de toekomst voorspellen, maar deze aanpak heeft in het verleden goed gewerkt.

Je kunt klein beginnen

Je hebt niet veel geld nodig om te beginnen. Sommige fondsen staan lage minimale inlegbedragen toe of bieden zelfs aandelen in fracties aan.

Kosteneffectief (als je het juiste fonds kiest)

Het kopen van één fonds is vaak goedkoper dan het kopen van veel individuele aandelen. En passieve fondsen (zoals indexfondsen en ETF's) brengen meestal zeer lage jaarlijkse kosten in rekening, soms maar 0,1%. Ter vergelijking: actieve fondsen van banken vragen vaak 2% of meer per jaar. Deze hogere vergoedingen kunnen je rendement na verloop van tijd flink aantasten. Lagere kosten betekenen dat meer van je geld geïnvesteerd blijft en voor jou blijft werken.

Actieve vs. passieve fondsen

Niet alle fondsen zijn gelijk. Er zijn twee hoofdtypen fondsen: actieve en passieve. Als je het verschil begrijpt, kan dat je veel geld (en hoofdpijn) besparen.

Actieve fondsen

Deze worden beheerd door professionals die proberen de markt te verslaan door de ‘beste’ aandelen te selecteren of door het juiste moment te kiezen om te kopen en verkopen. De meeste fondsen die door banken worden verkocht, vallen in deze categorie. Op papier klinkt het goed. Maar in de praktijk pakt het zelden goed uit.

Managers kunnen het verkeerd doen. En zelfs als ze het goed doen, vreten de hoge vergoedingen (vaak 1% tot 2% per jaar) aan je rendement. Om zelfs maar de prestatie van een eenvoudig indexfonds te evenaren, moeten ze de markt met meer dan die vergoedingen verslaan. De Europese financiële waakhond ESMA onderzocht dit en ontdekte dat meer dan 75% van de actieve fondsen op de lange termijn slechter presteren dan hun benchmarkindex. De meeste mensen betalen dus uiteindelijk meer voor slechtere resultaten.

Passieve fondsen

Deze doen het tegenovergestelde. In plaats van te proberen de markt te verslaan, proberen passieve fondsen de markt te evenaren. Ze volgen een index, zoals MSCI World of de S&P 500, en beleggen simpelweg in de bedrijven die deel uitmaken van die index.

Geen aandelenkeuze, geen market timing. Gewoon rustig en consistent beleggen. Omdat ze zo simpel zijn, zijn passieve fondsen ook heel goedkoop. De kosten liggen meestal onder de 0,3% per jaar.

En hier komt het: door het simpel en goedkoop te houden, presteren passieve fondsen op de lange termijn vaak beter dan de duurdere actieve fondsen. Je krijgt het gemiddelde rendement van de markt, dat historisch gezien erg solide is geweest.

ETF of indexfonds?

Je bent tijdens je zoektocht naar beleggingsmogelijkheden vast wel eens zowel ETF’s als indexfondsen tegengekomen. Ze klinken hetzelfde, en dat zijn ze ook. Beide kunnen dezelfde index volgen, zoals de S&P 500. Maar er zijn een paar verschillen die belangrijk zijn als je net begint.

Kopen en verkopen

ETF’s worden verhandeld zoals aandelen. Je hebt een effectenrekening nodig en je koopt of verkoopt ze gedurende de dag tegen marktprijzen. Indexfondsen werken anders. Die koop je meestal rechtstreeks bij de fondsbeheerder of via een platform, niet op een effectenbeurs. Je plaatst je order (bijvoorbeeld € 500) en het fonds levert je aan het eind van de dag het juiste aantal deelbewijzen, op basis van de koers van die dag.

Minimale investering

Bij indexfondsen kun je vaak elk bedrag beleggen. Je kunt fractionele eenheden krijgen, bijvoorbeeld 0,67 als een volledige eenheid € 150 kost en je € 100 belegt. De meeste ETF's doen dat niet, dus moet je hele aandelen kopen. Als één aandeel dus € 60 kost en je wilt € 100 beleggen, kun je er maar 1 kopen. De resterende € 40 blijft ongebruikt, tenzij je broker fractioneel beleggen ondersteunt (wat zeldzaam is in België).

Daardoor zijn indexfondsen geschikter voor beginners, vooral als je kleine bedragen belegt.

Automatisering

Met indexfondsen kun je heel makkelijk een automatisch beleggingsplan opzetten. Je geld wordt elke maand belegd zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Veel beleggingsapps bieden deze mogelijkheid.

ETF’s? Niet echt. Bij de meeste brokers moet je inloggen, zelf uitrekenen hoeveel aandelen je wilt kopen en de order handmatig plaatsen. Sommige bieden spaarplannen aan, maar die werken nogal omslachtig en je moet er vaak elke keer kosten voor betalen.

Prijzen en verleiding

Bij ETF’s zie je tijdens de handelsdag live koersen. Dat klinkt geweldig, maar het is een tweesnijdend zwaard. Als je je beleggingen in realtime ziet stijgen en dalen, kan dat leiden tot emotionele beslissingen. Indexfondsen worden maar één keer per dag bijgewerkt, wat het allemaal wat eenvoudiger houdt. Je ziet de schommelingen niet en je bent minder geneigd om in paniek te verkopen of ‘op het dieptepunt te kopen’.

Kosten

De jaarlijkse kosten (TER) zijn meestal laag voor zowel ETF’s als indexfondsen, vaak tussen de 0,1% en 0,3%. Maar let op de transactiekosten. Als je ETF’s via een broker koopt, betaal je misschien € 5 per transactie. Dat is 5% kosten op een maandelijkse inleg van € 100, en dat is enorm. Bij indexfondsen (of apps zoals Curvo) betaal je meestal niet per transactie. In plaats daarvan betaal je misschien een vast bedrag of een percentage per jaar, wat een geweldige manier is om te beginnen met beleggen en de beste spaargewoonten te ontwikkelen. ETF's kunnen dus goedkoop zijn voor eenmalige bedragen. Maar als je maandelijks belegt, zijn indexfondsen meestal de betere keuze.

Belastingen

België voegt daar nog een extraatje aan toe: de belasting op effectentransacties (TOB). De meeste ETF-transacties worden belast bij aankoop en verkoop, tegen een tarief van 0,12% of 1,32%, afhankelijk van het fonds. Veel ETF’s met uitkering worden pas belast bij verkoop. En sommige specifieke fondsen (zoals die welke via bepaalde platforms worden aangeboden) zijn helemaal vrijgesteld van deze belasting. Afgezien van de TOB zijn de belastingen voor ETF's en indexfondsen grotendeels hetzelfde, zolang het maar in de EU geregistreerde UCITS-fondsen betreft.

Dus, voor welke moet je gaan?

Als je volledige controle wilt en het niet erg vindt om wat meer werk te verzetten, zijn ETF’s via een broker wellicht iets voor jou. Maar als je het liever simpel houdt, alles wilt automatiseren en met kleine bedragen wilt beginnen, zijn indexfondsen (of een app die deze aanbiedt) de makkelijkste optie.

Het goede nieuws? Ze volgen allebei dezelfde strategie. Het zijn gewoon twee manieren om hetzelfde doel te bereiken: je vermogen laten groeien via de beurs. Het hangt er alleen vanaf hoe actief je daarbij wilt zijn.

Hoe beleg je in fondsen in België

Klaar om te beginnen? Beleggen in fondsen in België kan op een paar manieren. In grote lijnen heb je twee wegen:

1. Via een beleggingsapp (voor jou beheerd). Gebruik een platform (zoals Curvo of een vergelijkbare app) dat een portefeuille voor je samenstelt. Je stort gewoon geld en zij zorgen voor het selecteren van de fondsen en het beheren van de portefeuille volgens jouw doelen.
2. Doe-het-zelf via een broker (of bank). Je opent een effectenrekening en koopt zelf fondsdeelbewijzen, meestal door ETF's aan te schaffen, of mogelijk door beleggingsfondsen te kopen die door je bank worden aangeboden. Je beslist zelf welke fondsen je koopt en wanneer.

Laten we eens kijken wat er precies bij elk hoort:

Optie 1: Investeren via Curvo (geautomatiseerd)

Als het beheren van je eigen beleggingen je te veel lijkt of gewoon niet jouw ding is, ben je niet de enige. Veel beginners willen graag beginnen met beleggen, maar hebben geen tijd of zin om zich met alle details bezig te houden. Dat is precies waarom we Curvo hebben opgezet: om slim beleggen makkelijk en toegankelijk te maken voor Belgen. Dit is wat je krijgt met Curvo:

Een eenvoudige opstelling

Download gewoon de app (beschikbaar in het Engels, Nederlands en Frans), meld je aan via itsme en beantwoord een paar vragen over je doelen en hoeveel risico je bereid bent te nemen. Dat is alles. Op basis van je antwoorden stellen we de portefeuille samen die het beste bij je past.

Een gediversifieerde portefeuille voor jou

Elke Curvo portefeuille bevat duizenden bedrijven van over de hele wereld. Sommige bevatten obligaties om het risico te beperken. En alle portefeuilles bestaan uit duurzame, door de EU gereguleerde indexfondsen. Je geld is dus gespreid en je belegt op een verantwoorde manier.

Begin vanaf slechts €50

Omdat Curvo fractionele aandelen ondersteunt, wordt zelfs een klein bedrag zoals €50 geïnvesteerd in je hele portefeuille. Je krijgt een stukje van alles, niet alleen van die ene ETF die je je kunt veroorloven.

Automatisch maandelijks investeren

Stel een bedrag in dat je elke maand wilt investeren en Curvo doet de rest. Het geld wordt van je bankrekening gehaald en geïnvesteerd zonder dat je hoeft in te loggen of op een knop hoeft te klikken.

Geen handmatige handel of rebalancing

Je hoeft niet te kiezen welk fonds je wilt kopen, te berekenen hoeveel je wilt beleggen of je portefeuille te herschikken. Wij regelen dat allemaal achter de schermen, inclusief het herbeleggen van dividenden en het afstemmen van je portefeuille op je doelen.

Transparante tarieven, geen verrassingen

Curvo rekent een all-in vergoeding tussen 0,6% en 1% per jaar. Dat dekt alles: portefeuillebeheer, ondersteuning, herbalancering en bewaring. Er zijn geen transactiekosten en omdat Curvo portefeuilles speciale fondsen gebruiken, vermijd je ook de beurstaks (TOB).

Gebouwd voor beginners

De app is gebruiksvriendelijk en speciaal gemaakt voor mensen die net beginnen. Je vindt er ook handige handleidingen en artikelen. En als je ooit een vraag hebt, staan wij voor je klaar.

Curvo is perfect als je op een slimme, beproefde manier wilt beleggen zonder dat je alles zelf hoeft te regelen. Je volgt dezelfde strategie voor indexbeleggen, maar alles wordt voor je geregeld.

Optie 2: Doe het zelf met een broker of bank

Als je meer controle wilt en bereid bent om de kneepjes van het vak te leren, kun je je eigen beleggingen beheren via een broker. Dit geeft je volledige vrijheid, maar ook meer om uit te zoeken.

Kies je broker

In België kun je kiezen voor een lokale broker zoals Bolero of Keytrade, of een buitenlandse zoals DEGIRO of Interactive Brokers. Vergelijk de kosten (handelskosten, valutaconversie, bewaarloon) en kijk hoe gemakkelijk hun platform te gebruiken is.

Belgische brokers regelen de belastingaangifte, zoals de TOB en de dividendbelasting, voor je. Bij buitenlandse brokers moet je dat zelf doen.

Kies je fonds(en)

Om het eenvoudig te houden, beginnen veel doe-het-zelvers met één of twee brede ETF's. Een populaire keuze is VWCE (Vanguard All-World), waarmee je wereldwijde blootstelling in één fonds krijgt. Zorg ervoor dat je de accumulerende versie kiest als je de 30% dividendbelasting wilt vermijden.

Open je account en stort geld op je rekening

Bij de meeste brokers kun je online een rekening openen (meestal bij itsme). Je kunt beginnen met €100 of zelfs minder, afhankelijk van de broker. Het belangrijkste is om te beginnen, niet het bedrag.

Plaats je bestellingen

Om een ETF te kopen, moet je een order plaatsen. Je kunt kiezen voor een marktorder (kopen tegen de huidige koers) of een limietorder (alleen kopen als de koers daalt tot een bepaald niveau). Voor de meeste mensen is een eenvoudige marktorder voldoende.

Stel een routine in (als je maandelijks investeert)

Als je van plan bent om elke maand te beleggen, stel dan een herinnering in om in te loggen en te kopen. Sommige brokers bieden automatische spaarplannen aan, maar die werken niet altijd even soepel. Houd er rekening mee dat er aan elke transactie kosten verbonden kunnen zijn.

Let op kosten en belastingen

Bij elke ETF-transactie worden brokerkosten en de effectenbelasting (TOB) in rekening gebracht: meestal 0,12% voor aandelen-ETF’s en tot 1,32% voor andere soorten. In België geldt een meerwaardebelasting van 10% op winsten boven de € 10.000 per jaar. Het loont dus de moeite om te kopen en vast te houden, en veelvuldig handelen te vermijden. Op de lange termijn pakt rustig beleggen sowieso meestal beter uit.

Je beleggingen via een broker beheren is een prima keuze als je nieuwsgierig bent, graag wilt leren en het niet erg vindt om wat administratief werk te doen. Houd het gewoon simpel: kies een of twee goedkope ETF’s, beleg regelmatig en weersta de verleiding om te gaan sleutelen aan je portefeuille. Veel Belgen doen precies dat: ze kopen elke maand een wereldwijde ETF zoals de MSCI World en houden die jarenlang aan. Het werkt. Het kost alleen wat meer tijd en discipline.

Belgische belastingen en heffingen

België heeft een paar eigenaardigheden als het gaat om belasting op beleggingen. Maar maak je geen zorgen, hier is wat je moet weten, zonder al dat vakjargon.

Fondskosten

Elk fonds rekent jaarlijkse kosten aan, de zogenaamde TER (Total Expense Ratio). Voor indexfondsen en ETF’s ligt die meestal laag: zo’n 0,1% tot 0,3%. Actieve fondsen zijn vaak veel duurder (1% tot 2%, soms zelfs meer), wat ten koste gaat van je rendement. Controleer altijd de TER. Hoe lager, hoe beter.

Brokerkosten of app-kosten

Als je via een broker handelt, betaal je waarschijnlijk kosten per transactie. Soms zijn die gratis (maar dan betaal je op een andere manier), bij andere brokers begint het minimum bij € 5. Sommige rekenen ook bewaarkosten. Als je maandelijks belegt, kunnen die kosten snel oplopen. Apps zoals Curvo rekenen jaarlijkse kosten (ongeveer 1%), maar geen transactiekosten. Voor kleine, regelmatige beleggingen kan deze opzet zelfs goedkoper uitvallen.

Beurstaks (TOB)

België heft een belasting als je de meeste fondsen koopt of verkoopt. Voor sommige ETF's is de belasting 0,12% van het transactiebedrag. Voor andere is het 1,32%. Helaas zijn de regels ingewikkeld.

Gelukkig wordt deze belasting automatisch ingehouden door Belgische brokers en apps. Als je vaak belegt, kan die belasting aardig oplopen. Curvo vermijdt de TOB op inleg door gebruik te maken van speciale fondsen, zodat je deze belasting niet bij elke belegging hoeft te betalen.

Dividendbelasting

Als je fonds dividend uitkeert, houdt België meteen 30% in. Maar als je kiest voor een fonds dat het dividend herbelegt, hoef je geen belasting te betalen over het herbelegde dividend. Dat is gunstiger voor de groei van je vermogen.

Reynders-taks (voor obligatiefondsen)

Als je fonds voor meer dan 10% uit obligaties bestaat, betaal je bij verkoop 30% belasting over de winst op die obligaties. Bij aandelenfondsen geldt deze belasting niet. Dus als je het bij aandelenfondsen houdt, hoef je je daar geen zorgen over te maken.

Meerwaardebelasting

In België wordt 10% belasting geheven op meerwaarden op aandelen en aandelenfondsen, met een vrijstelling van € 10.000 per jaar. Pensioensparen is vrijgesteld.

Tips om te beleggen in fondsen uit België

• Begin vroeg. Hoe eerder je begint, hoe meer tijd je geld heeft om te groeien door compounding. Zelfs kleine bedragen die je vandaag investeert, kunnen later een groot verschil maken.
• Wees consequent. Stel een schema op en investeer regelmatig, bijvoorbeeld elke maand. Het helpt je een gewoonte op te bouwen en haalt emoties uit de vergelijking.
• Probeer niet de markt te verslaan. Het selecteren van individuele aandelen is riskant en de meeste professionals presteren niet beter dan indexfondsen. Houd je voor het grootste deel van je portefeuille bij gespreide fondsen.
• Diversifieer en denk op lange termijn. Kies brede, wereldwijde fondsen die je geld spreiden over veel landen en sectoren. Blijf geïnvesteerd tijdens marktdips, je zit er in voor de lange termijn.
• Zorg voor een noodfonds. Zorg ervoor dat je, voordat je gaat beleggen, een paar maanden aan uitgaven in contanten opzij hebt gezet. Beleg alleen geld dat je niet snel nodig hebt.
• Leer gaandeweg. Houd het simpel. Concentreer je op de belangrijkste principes: spreiding, lage kosten en blijven beleggen. Dat is wat werkt.

Samenvatting

Fondsbeleggen biedt je een eenvoudige manier om je geld te laten groeien zonder de complexiteit van individuele aandelenselectie. Door je beleggingen te spreiden over honderden of duizenden bedrijven via één fonds, verlaag je het risico terwijl je jezelf positioneert om te profiteren van de wereldwijde economische groei. Uit de gegevens blijkt dat deze aanpak het op de lange termijn consequent beter doet dan de meeste alternatieven.

Je volgende stap hangt af van hoe hands-on je wilt zijn. Als je de voorkeur geeft aan volledige controle en het administratieve werk niet erg vindt, dan is een broker account met brede ETF's zoals VWCE misschien iets voor jou. Maar als je je liever richt op je carrière en leven terwijl je beleggingen automatisch groeien, overweeg dan apps zoals Curvo die het portefeuillebeheer voor je afhandelen. Hoe dan ook, de belangrijkste beslissing is om regelmatig te beginnen met beleggen en het vol te houden door markt ups en downs.